Tháng 10/2011, ban quản trị hãng máy tính IBM đã
chọn Virginia Rometty, 54 tuổi làm Giám đốc điều hành (CEO) của IBM bắt
đầu từ 1/1/2012. Virginia Rometty,
khởi đầu là một kỹ sư hệ thống năm 24 tuổi
, sẽ là CEO thứ chín và là phụ nữ đầu tiên giữ
cương vị này trong lịch sử 100 năm của IBM, sự kiện này được cho là một
bước ngoặt đối với phụ nữ trong thế giới công nghệ. Giới phân tích cho
rằng, Virginia giữ vai trò chủ chốt trong sự thay đổi chiến lược kinh
doanh của IBM. Giáo sư Nelson Fraiman, thuộc đại học Columbia đã đánh
giá Rometty là một nhà chiến lược giỏi và đóng góp lớn vào việc thúc đẩy
IBM sử dụng các công cụ phân tích kinh doanh để nhanh chóng phát hiện
ra các xu hướng.
Hiện nay đã có một số phụ nữ đang có tên tuổi
trong giới công nghệ như Meg Whitman (CEO của Hewlett-Packard); COO (Phó
Tổng Giám đốc thường trực) Sheryl Sandberg của Facebook; Marissa Mayer
và Susan Wojcicki của Google; người sáng lập Cher Wang của HTC; Chủ tịch
Safra Catz của Oracle; người sáng lập Caterina Fake của Flickr; Carol
Bartz, cựu Giám đốc điều hành của Yahoo!...
Theo phân tích của FINS.com về dữ liệu của Bộ
Lao động Mỹ, năm 2010 phụ nữ chỉ chiếm 23,9% trong ngành công nghệ, giảm
so với 25,6% năm 2001. Số phụ nữ chưa tốt nghiệp ngành khoa học máy
tính vẫn luôn giảm kể từ năm 1984. Theo báo cáo của Trung Tâm vì sự phát
triển của Phụ nữ trong ngành CNTT (National Center for Women in
Information Technology), năm 2009, con số này chỉ còn 18%.
Xu hướng thay đổi
Laura Sherbin, Giám đốc nghiên cứu của Trung tâm
chính sách việc làm, trụ sở tại New York cho biết: “Xu hướng đang dần
thay đổi. Trước đây phụ nữ thường rất hiếm ở những công ty công nghệ.
Nhưng giờ đây các công ty này đã và đang nhận ra rằng họ không thể phát
triển bền vững để có thể cạnh tranh được với các đối thủ mà không cần
đến một nguồn lực toàn diện những con người tài năng, trong đó một nửa
là nữ giới".
Theo một phân tích dữ liệu Điều tra Dân số Hoa
Kỳ của Claudia Goldin, Giáo sư kinh tế Harvard, ngành công nghệ có chênh
lệch nhỏ nhât về thu nhập giữa nam giới và nữ giới. Điều này phần lớn
là do không có nhiều hạn chế trong công việc trong thời gian nữ giới
mang thai.
Goldin giải thích thêm: "Đây có thể coi là một
ngành tương đối mới, vì vậy nó có những chính sách làm việc phù hợp với
cả nam giới và nữ giới. Ngành công nghệ đang nhộn nhịp với nhiều công ty
mới. Những công ty này đang cố gắng thay đổi cả thế giới và môi trường
làm việc, với văn hóa công sở chứa đầy những giá trị đem lại hạnh phúc
và quyền tự chủ cho nhân viên.
Nhiều công ty mới đang được “chèo lái” bởi những
người trẻ trong độ tuổi 20-30, những người không muốn có cuộc sống bị
“bóp nghẹt” vì công việc như thời của cha mẹ họ. Điều này đặc biệt hữu
ích cho phụ nữ, những người đã luôn phải đấu tranh để cân bằng giữa công
việc và gia đình, cũng như nuôi dạy con cái. Những người trẻ tuổi cũng
có xu hướng hiểu biết hơn về bình đẳng giới tính.
IBM đã có 100 năm tuổi. Mặc dù phụ nữ mới chỉ
chiếm 28% trong lực lượng lao động hiện tại của công ty, và 21% trong
ban điều hành, nhưng IBM đã có một lịch sử lâu dài về việc tuyển dụng và
hỗ trợ đối với phụ nữ. Công ty đã thuê một chuyên gia là phụ nữ đầu
tiên vào năm 1935, và người điều hành là nữ giới đầu tiên năm 1943.
Sự đi lên của Rometty thực sự rất ấn tượng.
Rometty đã làm việc tại IBM trong ba thập kỷ qua, và đã hoàn thành nhiệm
vụ ở các vị trí kĩ thuật, bán hàng và chiến lược. Ngoài ra, bà còn
tranh đấu mua hãng tư vấn kinh doanh lớn, PricewaterhouseCoopers
Consulting (PwC) với giá 3,5 tỷ USD vào năm 2002. Bản thân Rometty cũng
thừa nhận thương vụ là thử thách lớn đối với bà. Tuy nhiên, Rometty đã
hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Bà đã khiến cho các chuyên gia tư vấn của
PwC làm việc ăn ý với các nhà công nghệ tại IBM để đưa ra những dịch vụ
chuyên biệt dành cho những ngành khác nhau.
IBM đã tạo điều kiện cho phép Rometty phát triển
từng bước chứ không như những công ty có chính sách khiến nữ giới phải
từ bỏ con đường tiến tới vị trí quản lý sau khi nghỉ sinh con. Từ năm
1956, công ty này đã có chính sách 3 tháng cho gia đình, cho phép phụ nữ
sau khi nghỉ sinh con có thể quay trở lại vị trí của mình.
Vẫn còn nhiều bất cập
Tại sao chưa có người phụ nữ nào như Bill Gates,
Steve Jobs hay Mark Zuckerberg, những người có tầm nhìn xa trông rộng,
đã bỏ học và biến đổi toàn bộ thế giới công nghệ?
Rosin giải thích: "Phụ nữ có xu hướng tiến lên
phía trước là theo một hệ thống, từng bước một. Việc bước ra khỏi quy
trình đó sẽ gây nhiều khó khăn cho họ".
Rosin nhấn mạnh: "Nhìn chung, những gì phụ nữ
đang làm là đúng. Họ không bỏ đại học”. Chúng ta có ba hoặc bốn cá nhân
đang là những doanh nhân thành công không có nghĩa kế hoạch đó phù hợp
và tốt đối với tất cả mọi người".
Một báo cáo nghiên cứu vừa được công bố của tổ
chức phi lợi nhuận Catalyst, chuyên hỗ trợ phụ nữ phát triển trong lĩnh
vực kinh doanh, cho thấy, khi người đàn ông và phụ nữ cùng làm công việc
như nhau để tiến lên phía trước thì đàn ông vẫn tiến được nhiều hơn.
Chiến lược duy nhất có thể nâng cao vị trí của người phụ nữ là kêu gọi
sự chú ý nhiều hơn tới thành tích của họ, và tăng cường khuyến khích.
Theo Sherbin, cụ thể, trong thế giới công nghệ
có nhiều rủi ro cũng như những đền đáp xứng đáng, thành tích của người
phụ nữ thường bị bỏ qua, còn những thất bại thì bị săm soi kĩ hơn. Phụ
nữ bị cô lập trong các công ty công nghệ cao, trong khi đàn ông thì
thường có người giám sát tốt để hỗ trợ và khích lệ họ.
Một nghiên cứu của Catalyst năm 2008 chỉ ra rằng
nữ giới làm việc trong ngành công nghệ thường rất ít khi hài lòng với
người giám sát, họ thiếu những người hỗ trợ hay những chiến dịch để giới
thiệu những thành tích của họ.
Dường như, ngành công nghệ đang làm nhụt ý chí
của nữ giới. Sherbin cho biết: "Hầu hết mọi người sẽ thừa nhận rằng khi
họ hình dung về một người đam mê công nghệ thì người đó sẽ không phải là
nữ giới. Ví dụ như nếu bạn bảo một đứa trẻ 5 tuổi vẽ một nhà khoa học
hay vẽ một người giỏi máy tính, chúng chắc chắn sẽ không vẽ một người
phụ nữ”.
Rometty đã khiến cho mọi người có suy nghĩ khác.
Việc bà được bổ nhiệm làm giám đốc điều hành của một công ty máy tính
lớn đã chứng minh được vai trò quan trọng và khả năng của người phụ nữ
trong thế giới công nghệ. Những cô gái sẽ được khích lệ khi họ nghĩ
rằng: “Cô ấy làm được thì tôi cũng có thể làm được”.
Không chỉ ngành công nghệ có vấn đề đối với hình
ảnh của người phụ nữ, mà những người phụ nữ có khả năng cũng nhìn lĩnh
vực công nghệ với một con mắt khác. Phụ nữ thường bị phân biệt khi trở
thành hình tượng truyền thống của một nhà lãnh đạo với tính quyết đoán
và tham vọng, bởi vì nó được cho là nam tính.
Khi một người phụ nữ kém hiếu chiến hơn, thì họ
thường bị đánh đồng là mềm yếu. Ruch Sanghvi, kĩ sư nữ giới đầu tiên của
Facebook cho biết trên trang Huffingtonpost rằng, ấn tượng của mọi
người đối với tôi là khắc nghiệt, khô cứng và cộc cằn.
Tin rằng, chúng ta sẽ sớm được thấy những nữ
lãnh đạo có thể thay đổi được cả thế giới công nghệ như Steve Jobs, một
khi nữ giới được tạo điều kiện để có thể phát triển tốt nhất khả năng
của mình.
Theo Phạm Khánh
ICT News/Huffingtonpost