Bằng
hình thức bỏ phiếu bằng văn bản, cổ đông của CTCP Tài chính Viettel–
Vinaconex đã không thông qua đề nghị của HĐQT về việc thưởng cho Ban
điều hành vượt chỉ tiêu lợi nhuận kế hoạch năm. (Kế hoạch lợi nhuận
trước thuế cả năm 160 tỷ đồng mà ĐHCĐ công ty này đưa ra từ đầu năm chỉ
trong 11 tháng, họ đã hoàn thành) Mức thưởng 20% số tiền vượt kế hoạch
đã không được cổ đông thông qua, trong đó, có 40% phiếu gửi về phản đối.
Điều này có thể hiểu, trong số đó, có những cổ đông lớn đã không đồng ý
với phương án trên. Với vốn điều lệ 1.000 tỷ đồng, lợi nhuận trên không
lớn, thậm chí còn ở mức khiêm tốn, vì vậy, quyết định của cổ đông lớn
nhận được sự đồng thuận của nhiều cổ đông nhỏ lẻ trong công ty. Vài tỷ
đồng trong thời điểm khó khăn này cũng rất quý đối với doanh nghiệp, vì
thế, chuyện thưởng lớn xem ra rất nhạy cảm.
Không
phản đối trực diện như trường hợp trên, song ở nhiều doanh nghiệp đại
chúng, cổ đông cũng không thông qua phương án điều chỉnh kế hoạch kinh
doanh năm (phần lớn là giảm xuống). Điều này đồng nghĩa với HĐQT và Ban
điều hành sẽ không có thưởng cuối năm do phần lớn điều lệ các công ty
quy định thưởng dựa trên phần lợi nhuận vượt kế hoạch. Ngoài ra, ban
điều hành rất có thể phải giải trình trả lời chất vấn gay gắt của cổ
đông tại kỳ họp ĐHCĐ tới.
Tại
ĐHCD của Tổng CTCP Vinaconex hồi tháng 9 năm 2011, cổ đông Trần Ngọc
Chính đã đề nghị phải xem xét lại chế độ thù lao, lương thưởng cho HĐQT
và Ban điều hành Công ty bởi nó dựa trên chỉ tiêu doanh thu và sản
lượng. Ông Chính nói: “Cổ đông quan tâm nhất đến lợi nhuận của doanh
nghiệp. Đánh giá mức độ hiệu quả của ban lãnh đạo doanh nghiệp dựa trên
doanh số là không chuẩn xác và ít có công ty nào áp dụng thông lệ này.
Tại sao Vinaconex khăng khăng không thay đổi?”. Do đây không phải là nội
dung chính tại cuộc họp nên vấn đề này đã bị bỏ qua, song điều đó cũng
cho thấy sự bất bình đẳng trong việc phân chia quyền lợi (cổ tức dành
cho cổ đông thấp hơn so với kế hoạch, trong khi lương thưởng cho HĐQT và
Ban điều hành không giảm - PV) gây bức xúc với cổ đông.
Tuần
qua, giới kinh doanh xôn xao về thông tin Tập đoàn C.T. thưởng Tết cho 2
cá nhân 2 căn hộ có trị giá 8 tỷ đồng/căn và số tiền 200 triệu đồng.
Mức thưởng quá lớn khiến mọi người sửng sốt, nhưng cũng có ý kiến nghi
ngờ đây là một chiêu PR của Công ty, nhất là Công ty lại hoạt động trong
lĩnh vực địa ốc, vốn rất khó khăn trong năm 2011.
Chuyện
thưởng cũng có muôn hình muôn vẻ, có CTCK đã vài năm nay thưởng Tết cho
cán bộ nhân viên bằng tiền mặt nhưng khuyến khích cán bộ quản lý nhận
tiền thưởng bằng cổ phiếu. Không phải ai cũng dư dả, vì thế, có người dở
khóc dở cười khi nhận khoản thưởng cuối năm. Cũng may Công ty vẫn ăn
nên làm ra nên cán bộ cấp cao còn có động lực cống hiến và hăng hái nhận
thưởng.
Ở
nhiều công ty đại chúng có yếu tố gia đình, ông chủ doanh nghiệp sở hữu
lượng lớn cổ phiếu, chuyện lương thưởng cho ban điều hành phụ thuộc
phần lớn ý chí và quan điểm dùng người của các ông chủ tịch, thành viên
HĐQT. FPT là một ví dụ, mức thưởng của Công ty này có sự cách biệt rất
lớn giữa nhân sự cấp cao, các lãnh đạo cấp ban trở lên so với người lao
động bình thường trong Tập đoàn. Cũng có những công ty, dù mức thưởng
cho các VIP rất lớn vẫn không gây thắc mắc nơi cổ đông và người lao động
như Vinamilk, bởi lợi nhuận rất lớn doanh nghiệp làm ra hằng năm và giá
cổ phiếu vẫn luôn nằm trong top tăng trưởng nhất thị trường.