Đội ngũ công nhân tại Foxconn và các nhà máy khác ở châu Á
đang phải gồng mình lên để theo kịp với lượng cầu dường như là vô độ của thế
giới đối với các sản phẩm mang thương hiệu “Quả táo”.
Trên mỗi chiếc iPhone, iPod, iPad và cả laptop Mac luôn có
dòng chữ “Được thiết kế bởi Apple tại California.
Được lắp ráp tại Trung Quốc”. Bản thân các linh kiện làm nên các sản phẩm của
“Quả táo” đến từ hơn 150 công ty rải khắp nơi trên thế giới. Phần lớn các bộ
phận ăng-ten, kính, kim loại, cảm biến và nhựa này được sản xuất ở nước ngoài.
Làm thế nào Apple có thể tìm thấy các bộ phận này và sản
xuất các sản phẩm của hãng, hoàn toàn ở nước ngoài, là giao thức chuẩn trong
lĩnh vực công nghệ. Các công ty điện tử cho biết những nhà máy sản xuất ở châu
Á có giá thành phải chăng và linh hoạt hơn các nhà máy ở bất cứ nơi nào khác
trên thế giới.
Tuy nhiên, là công ty công nghệ được định giá cao nhất thế
giới hiện nay, Apple được nhiều người đánh giá như một mô hình có vai trò quan
trong trong kinh doanh. Và sự phụ thuộc của Apple vào nhân công nước ngoài giá
rẻ - đặc biệt là tại các nhà máy dưới sự điều hành của Foxconn ở Trung Quốc -
gần đây đã nhận được sự “chăm sóc” kỹ lưỡng từ giới báo chí truyền thông như
CNN, New York Times…
Foxconn, thuộc sở hữu của tập đoàn Hon Hai Precision
Industry, hiện đang phục vụ một loạt những gã khổng lồ công nghệ, bao gồm
Apple, Amazon.com, HP, Microsoft…. Thời gian qua, cả Apple và Foxconn đều bị
chỉ trích vì để xảy ra một loạt các vụ tự tử của công nhân trong năm 2010 và
duy trì các điều kiện lao động mà các nhóm nhân quyền khẳng định là vô nhân
đạo.
Đội ngũ công nhân tại Foxconn và các nhà máy khác ở châu Á
đang phải gồng mình lên để theo kịp với lượng cầu dường như vô độ của thế giới
đối với các sản phẩm mang thương hiệu “Quả táo”.
Trong suốt 3 tháng cuối năm 2011, Apple đã bán ra được 37
triệu chiếc iPhone, 15,4 triệu chiếc iPad, 15,4 triệu chiếc iPod và 5,2 triệu
chiếc máy tính Mac, theo bản báo cáo tài chính mà Apple công bố. Nhờ đó, Apple
đã đút túi 46,3 tỷ USD doanh thu và 13,1 tỷ USD lợi nhuận, gấp đôi những gì mà
Apple kiếm được trong cùng kỳ năm trước.
Câu hỏi đặt ra là con số lợi nhuận Apple công bố từ đâu đến?
Hãy thử lấy điện thoại iPhone làm ví dụ cho câu trả lời. Theo đó, iPhone 4S
được bán ra với mức giá 199 USD nếu khách hàng ký hợp đồng sử dụng dịch vụ viễn
thông trong 2 năm. Nhưng các nhà mạng bao gồm AT&T, Sprint Nextel và
Verizon Wireless đã trả cho Apple nhiều hơn giá bán của một chiếc điện thoại
iPhone 4S để được bán thiết bị này với một mức giá thấp hơn, một quá trình được
gọi là trợ giá. Để nhận được một chiếc iPhone miễn hợp đồng sử dụng dịch vụ
hoặc đã “mở khóa”(unlock), khách hàng sẽ phải trả cho Apple ít nhất là 649 USD.
Apple biết sử dụng tiềm năng lao động giá rẻ ở châu Á để
phát triển những sản phẩm đắt đỏ.
Giá thành của các bộ phận và quá trình sản xuất đối với một
chiếc iPhone 4S ước tính vào khoảng 196 USD, theo hãng nghiên cứu IHS iSuppli.
Như vậy, Apple đã thu vào ít nhất 453 USD với một chiếc điện thoại miễn hợp
đồng sử dụng dịch vụ. Công tác tiếp thị và nghiên cứu có thể ngốn thêm một chút
ít tiền trong số này nhưng sẽ chẳng có vấn đề gì to tát cả, Apple đang kiếm
được lợi nhuận khá lớn trên mỗi chiếc điện thoại mà họ bán ra, nhà phân tích
Tom Dinges của iSuppli nhận định.
Apple hiện có hơn 60.000 nhân viên, phần lớn trong số họ
đang làm việc tại các cửa hàng bán lẻ của hãng. Để xây dựng các bộ phận và lắp
ráp sản phẩm, Apple đã có một danh sách dài các đối tác. Đó là chiến lược được
đánh giá là khôn ngoan của Apple để tránh việc phải phụ thuộc vào bất cứ một
nhà sản xuất nào và để có được những thỏa thuận có lợi cho Apple trên mỗi linh
kiện từ nhiều công ty cạnh tranh nhau.
Tuy vậy, Apple đang cố gắng để giảm thiểu số lượng các công
ty đối tác của hãng, Dinges cho hay. Bằng cách đó, Apple lại nắm trong tay
nhiều ảnh hưởng hơn bởi họ là một trong những khách hàng mang lại nguồn thu lớn
nhất cho các đối tác. Tất nhiên, bất cứ công ty nào cũng chăm sóc kỹ khách hàng
lớn nhất của họ.
Trong một bản báo cáo về chuỗi cung ứng của mình, Apple cho
biết 156 công ty chiếm tới 97% số tiền chi cho các linh kiện, việc sản xuất và
lắp ráp các sản phẩm. Khi khách hàng là một “đại gia” như Apple thì việc giành
được một hợp đồng với gã khổng lồ công nghệ Mỹ này là một sự kiện lớn đối với
cả 156 công ty trên.
Được gắn với tên tuổi của Apple đồng nghĩa với việc uy tín
của nhà cung ứng tăng lên nhưng Apple là một người đàm phán khôn ngoan từ cách
họ phát triển một chiếc iPad cho đến cách họ cho thuê và xây dựng các cửa hàng
bán lẻ riêng của mình. Thực tế này buộc các đối tác của Apple gia tăng áp lực
lên đội ngũ công nhân và cắt giảm mọi chi phí để tăng lợi nhuận.
Trong một tuyên bố mới đây với CNN, Apple cho biết những kỳ
vọng đối với các nhà cung ứng của hãng về hiệu quả công việc không ngừng tăng
lên mỗi năm. Apple khẳng định hãng đã tiến hành 229 cuộc kiểm toán các nhà cung
ứng hồi năm ngoái và báo cáo kết quả công khai trên mạng.
“Chúng tôi quan tâm đến mọi công nhân trong chuỗi cung ứng
của mình trên toàn cầu.”, Apple cho biết “Chúng tôi nhấn mạnh rằng các nhà cung
ứng của chúng tôi cung cấp những điều kiện làm việc an toàn, đối đãi công nhân
với sự kính trọng và sử dụng các quy trình sản xuất có trách nhiệm với môi
trường ở bất cứ nơi nào mà sản phẩm của Apple được sản xuất. Các nhà cung ứng
của chúng tôi phải đáp ứng được tất cả những yêu cầu này nếu họ muốn tiếp tục
kinh doanh với Apple”.
Theo Võ Hiền
Dân Trí